Jak zrobić redliny na działce? Praktyczny poradnik

Redliny na działce formuje się przez usypanie podłużnych wałów ziemi o wysokości zwykle 15–25 cm i szerokości 70–120 cm. Taki zabieg poprawia drenaż, napowietrza korzenie i ułatwia podlewanie. W poniższym poradniku znajdziesz sprawdzone metody zakładania redlin pod warzywa i ziemniaki.

Czym są redliny i dlaczego warto je stosować?

Redliny to podłużne wały ziemi usypane pomiędzy bruzdami. Ich głównym zadaniem jest stworzenie roślinom lepszych warunków wzrostu. W glebie uniesionej ponad poziom gruntu szybciej zachodzi wymiana powietrza, a nadmiar wody swobodnie odpływa.

Ta technika sprawdza się przede wszystkim na glebach ciężkich i gliniastych. W takich warunkach korzenie mają zapewniony lepszy dostęp tlenu, a ryzyko gnicia maleje. Na podłożu piaszczystym wały potrafią jednak zbyt szybko przesychać, dlatego wymagają częstszego nawadniania albo grubej warstwy ściółki.

Redliny ułatwiają także pielęgnację. Podlewanie w bruzdy nie moczy liści, co ogranicza rozwój chorób. Dodatkowo chwasty rosnące między rzędami można usuwać sprawniej, a zbiór warzyw korzeniowych nie wymaga głębokiego kopania.

Dobrze uformowane redliny potrafią zwiększyć plon ziemniaków nawet o połowę w porównaniu z uprawą na płasko.

Jak przygotować podłoże i wytyczyć miejsce na redliny?

Przygotowanie terenu zaczyna się od oczyszczenia go z kamieni, korzeni i resztek poprzednich upraw. Gleba powinna być przekopana na głębokość około 20 cm, a w przypadku mocno ubitej ziemi warto użyć glebogryzarki. Zbyt zwięzłe podłoże ogranicza rozwój korzeni, dlatego spulchnienie ma duże znaczenie.

Jak wybrać lokalizację?

Redliny potrzebują stanowiska dobrze nasłonecznionego przez większą część dnia. Warto omijać miejsca pod dużymi drzewami i krzewami, ponieważ rzucają cień i zabierają wodę. Teren powinien być w miarę równy, a na lekkim zboczu wały prowadzi się wzdłuż stoku, by ulewne deszcze ich nie rozmywały.

Dostęp do wody to kolejny istotny czynnik. Bruzdy pomiędzy wałami ułatwiają nawadnianie, ale trzeba wcześniej zaplanować, którędy prowadzą przejścia. Przejścia powinny być tak poprowadzone, aby nie ugniatać ziemi bezpośrednio przy roślinach.

Jakie narzędzia ułatwiają pracę?

Do ręcznego formowania wałów wystarczą podstawowe narzędzia ogrodnicze. W większych ogrodach część prac przejmują glebogryzarka z obsypnikiem oraz znacznik do grządek. W zależności od skali uprawy przygotuj:

• łopatę i grabie,
• motykę lub obsypnik ręczny,
• glebogryzarkę z obsypnikiem,
• sznurek, paliki i ewentualnie kątownik geodezyjny.

Jeśli redliny mają powstać blisko granicy działki, pomocne bywa wcześniejsze wytyczenie granic działki przy użyciu znaków granicznych. Dzięki temu unikniesz przesunięć i sąsiedzkich nieporozumień. Wystarczy proste narzędzie pomiarowe, aby zachować równoległe linie wałów.

Jak formować redliny krok po kroku?

Po przygotowaniu podłoża wyznacz przebieg wałów za pomocą sznurka i palików. Dzięki temu redliny są równe, a odległości między nimi zachowują stałą szerokość. Sznurek napina się na wysokości kilku centymetrów nad ziemią.

Samo usypywanie wału wykonuje się następująco:

1. Zaznacz pas redliny na szerokość docelową.
2. Zbierz ziemię z bocznych bruzd i przesuń ją do środka pasa.
3. Uformuj wał o zaplanowanej wysokości, wyrównując go grabiami.
4. W razie potrzeby zrób płytkie zagłębienie wzdłuż środka redliny.

Wysokość i szerokość zależą od rodzaju uprawy. Dla większości warzyw redliny mają od 15 do 25 cm wysokości i od 70 do 120 cm szerokości. Zbyt wąskie wały szybko wysychają, natomiast zbyt szerokie utrudniają sięganie do środka.

Po uformowaniu redliny dobrze jest pokryć ją ściółką. Warstwa słomy, trocin albo folii do mulczowania zatrzymuje wilgoć w glebie i spowalnia kiełkowanie chwastów. Ściółkowanie sprawdza się zwłaszcza w uprawie marchwi i ziemniaków, bo chroni bulwy oraz korzenie przed przegrzaniem.

Jak redlić ziemniaki i marchew?

W uprawie ziemniaków redlenie to zabieg polegający na usypaniu wału ziemi nad posadzonymi bulwami. Marchew natomiast wysiewa się już na gotowych redlinach, dzięki czemu korzenie rosną dłuższe i mają mniej przeszkód. W obu przypadkach liczy się termin zabiegu oraz wysokość wału.

Ziemniaki

Ziemniaki przeznaczone do redlenia sadzi się płytko, na głębokości około 5 cm. Pierwsze obsypanie również powinno mieć wysokość 5 cm i wykonuje się je zanim rośliny wzejdą. Jeśli pędy zdążyły się zazielenić, lepiej zrezygnować z redlenia niż przysypywać liście.

Najważniejsze jest pierwsze obsypanie ziemniaków – wykonuje się je zanim rośliny wzejdą, na wysokość około 5 cm.

Kolejne redlenia przeprowadza się po wzejściu ziemniaków, ale nie można obsypywać zielonych części. Roślina z przysypanymi łodygami gorzej rośnie i częściej choruje. W sezonie zwykle wystarczą od 2 do 4 zabiegi, przy czym podczas suszy redli się płycej, a po deszczach głębiej.

Ziemniaki redlone plonują nawet o połowę lepiej niż uprawiane na płasko. Wał ziemi chroni bulwy przed zazielenieniem i ogranicza wytwarzanie trującej solaniny. Dodatkowo podlewanie w bruzdy pozwala nie moczyć liści, co zmniejsza ryzyko zarazy ziemniaka.

Chwasty w redlinach ziemniaków bywają szczególnie uciążliwe. Do najczęstszych należą:

• komosa biała,
• perz właściwy,
• psianka czarna,
• rdest ptasi,
• bieluń dziędzierzawa.

Odstępy między rzędami mają wpływ na wygodę redlenia. W uprawie amatorskiej rzędy powinny być oddalone o co najmniej 55 cm, a lepiej 75–90 cm. Sadzeniaki umieszcza się w rzędzie co 30–55 cm. Zbyt gęste sadzenie utrudnia obsypywanie i zwiększa konkurencję o wodę oraz światło.

Marchew

Marchew na redlinach wysiewa się najczęściej w dwóch rzędach. Dla pojedynczego rzędu wystarcza wierzch o szerokości 20–25 cm i wysokość 15–20 cm. Przy dwóch rzędach redlina powinna mieć około 50 cm szerokości, a rzędy rozmieszcza się co 25 cm. Pośrodku wału dobrze zrobić lekkie zagłębienie, które ułatwia nawadnianie.

Na glebach gliniastych redliny bardzo pomagają, bo poprawiają napowietrzenie i odprowadzanie nadmiaru wody. Na piaskach często się nie sprawdzają, ponieważ wały zbyt szybko tracą wilgoć. Jeśli podłoże jest lekkie, lepiej siać marchew na płasko albo obficie ściółkować redliny.

Warto wykorzystać uprawę współrzędną. Między redlinami można sadzić cebulę lub por. Zapach cebuli myli połyśnicę marchwiankę, a marchew odstrasza śmietkę cebulankę. Na stokach redliny sadzi się także aksamitki lub szczypiorek.

Jak dbać o redliny przez cały sezon?

Regularne podlewanie to podstawa utrzymania redlin. Wodę najlepiej kierować do bruzd, aby nie moczyć liści. W okresach suszy sprawdza się wilgotność gleby, a w razie potrzeby zwiększa częstotliwość nawadniania.

W sezonie warto wykonywać następujące zabiegi:

• podlewanie w bruzdy,
• nawożenie kompostem lub nawozem organicznym,
• usuwanie chwastów,
• kontrola liści pod kątem chorób i szkodników.

Nawożenie powinno być dostosowane do potrzeb roślin. Marchew nie lubi świeżego obornika, ponieważ korzenie mogą się rozwidlać. Ziemniaki z kolei korzystają z nawozów organicznych, ale świeży obornik ze słomą utrudnia redlenie. W obu przypadkach lepiej sprawdza się kompost lub granulowane nawozy organiczne bez nasion chwastów.

Bruzdy pomiędzy redlinami należy też regularnie spulchniać. Zbita ziemia gorzej przepuszcza wodę i powietrze, a korzenie mają wtedy słabsze warunki. Warto także uzupełniać ściółkę po większych opadach, aby nie dopuścić do odsłonięcia bulw i korzeni.